สำนักงานบัญชี บางรัก กรุงเทพมหานคร

ตามมาตรา 79/3 แห่งประมวลรัษฎากร และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรที่เกี่ยวข้อง การขายทองรูปพรรณมีฐานภาษีมูลค่าเพิ่มแตกต่างจากสินค้าทั่วไป:

• ทองคำแท่งความบริสุทธิ์ 96.5% ขึ้นไป (ทองคำเพื่อการลงทุน) ได้รับยกเว้น VAT ตามมาตรา 81 แห่งประมวลรัษฎากร
• ทองรูปพรรณ เช่น สร้อย แหวน ต่างหู ต้องเสีย VAT 7% แต่ฐานภาษีคำนวณจากส่วนต่างระหว่างราคาขายกับราคาซื้อ ไม่ใช่ราคาเต็มของสินค้า
• ค่ากำเหน็จ คือค่าแรงทำทองหรือค่าจ้างที่ตีตราเครื่องประดับ ต้องเสีย VAT 7% ตามปกติเต็มจำนวน

ผู้ค้าทองต้องเก็บใบเสร็จซื้อขายและคำนวณส่วนต่างให้ถูกต้อง ถ้าคำนวณ VAT จากราคาขายเต็ม จะเสียภาษีเกินจริงและทำให้กำไรลด ในกรณีรับฝากขายทอง ราคาที่ใช้คำนวณส่วนต่างคือราคาที่ตกลงรับฝาก ไม่ใช่ราคาประเมินตลาด

ตามพระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน พ.ศ. 2542 และกฎกระทรวงที่เกี่ยวข้อง สถาบันการเงินและธุรกิจที่กำหนด ต้องรายงานธุรกรรมที่อาจเข้าข่ายฟอกเงินให้สำนักงาน ปปง. ซึ่งรวมถึง:

• ธนาคารพาณิชย์ บริษัทเงินทุน บริษัทหลักทรัพย์ บริษัทประกัน
• ผู้ประกอบการอัญมณีและทองคำ
• ผู้ประกอบกิจการแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ
• ทนายความ ผู้สอบบัญชี และที่ปรึกษาทางการเงินในบางกรณีตามที่กฎหมายกำหนด

รายงานหลักที่ต้องส่ง:

• Transaction Report (TR) สำหรับธุรกรรมเงินสดเกิน 2,000,000 บาท หรือธุรกรรมที่เกี่ยวกับทรัพย์สินเกิน 5,000,000 บาท
• Suspicious Transaction Report (STR) สำหรับธุรกรรมที่มีเหตุอันควรสงสัย ไม่จำกัดวงเงิน

โทษการไม่รายงาน: ปรับสูงสุด 500,000 บาท และค่าปรับวันละสูงสุด 5,000 บาทจนกว่าจะปฏิบัติตาม

โรงแรมในบางรักนอกจากภาษีปกติแล้ว ต้องเสียภาษีและค่าธรรมเนียมเฉพาะหลายรายการ:

• ภาษีมูลค่าเพิ่ม 7% ค่าที่พักและบริการในโรงแรม
• ค่าบริการ (Service Charge) 10% ที่เก็บจากแขก ไม่ใช่รายได้ของโรงแรม ต้องนำมาแจกจ่ายให้พนักงานตามที่กฎหมายแรงงานกำหนด
• ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ตามพระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 ในอัตราใช้เชิงพาณิชย์
• ค่าธรรมเนียมใบอนุญาตโรงแรมตามพระราชบัญญัติโรงแรม พ.ศ. 2547 ที่ต้องต่ออายุทุก 5 ปี
• ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค่าบริการที่บริษัทลูกค้าหักก่อนจ่ายค่าห้องและบริการ

โรงแรมขนาดใหญ่ที่มีรายได้ค่าอาหารและเครื่องดื่มจากห้องอาหารและบาร์ ต้องแยกบัญชีรายได้แต่ละแผนกให้ชัดเจน เพราะส่วนของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ต้องเสียภาษีสรรพสามิตและอยู่ในข้อจำกัดเวลาขายตามพระราชบัญญัติควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ พ.ศ. 2551

บริษัทประกันชีวิตและประกันวินาศภัยในไทย ต้องดำเนินงานภายใต้พระราชบัญญัติประกันชีวิต พ.ศ. 2535 และพระราชบัญญัติประกันวินาศภัย พ.ศ. 2535 ภายใต้การกำกับของสำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย (คปภ.) มีประเด็นบัญชีและภาษีเฉพาะ:

• รายได้ค่าเบี้ยประกัน ได้รับยกเว้น VAT ตามมาตรา 81 แห่งประมวลรัษฎากร เพราะถือเป็นบริการทางการเงิน
• ต้องจัดทำงบการเงินตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับบริษัทประกันภัย (TFRS 17) ซึ่งซับซ้อนกว่ามาตรฐานทั่วไป
• ต้องดำรงเงินกองทุนตามอัตราส่วนความเพียงพอของเงินกองทุน (RBC หรือ Risk Based Capital) ตามที่ คปภ. กำหนด
• ค่านายหน้าประกัน (ค่าคอมมิชชั่น) ที่จ่ายให้ตัวแทนหรือนายหน้า ต้องหัก ณ ที่จ่ายตามอัตราที่กำหนด ขึ้นอยู่กับสถานะของผู้รับ
• กำไรจากการลงทุนของกองทุนประกัน มีหลักการรับรู้รายได้ที่แตกต่างจากบริษัททั่วไป

บริษัทบัญชีในบางรักที่ดูแลธุรกิจประกันต้องเข้าใจการแยกบัญชีระหว่างกองทุนประกันชีวิต (Life Fund) กับกองทุนผู้ถือหุ้น (Shareholders Fund) อย่างชัดเจน

นอกจากขั้นตอนปิดบริษัททั่วไป ร้านทองต้องเคลียร์ประเด็นเฉพาะหลายเรื่อง:

• สต๊อกทองคำคงเหลือ ต้องตรวจนับและตีราคาตามราคาตลาดวันปิดบัญชี ก่อนตัดสินใจขายต่อ โอนให้ผู้ถือหุ้น หรือฝากขาย (การโอนให้ผู้ถือหุ้นถือเป็นการขายในแง่ภาษี)
• ทองคำที่รับฝากจากลูกค้า ต้องคืนตามสัญญาหรือดำเนินการตามขั้นตอนเงินรับฝากที่ผิดนัด
• รายงานสุดท้ายต่อ ปปง. สำหรับธุรกรรมทั้งหมดในงวดสุดท้าย
• ใบอนุญาตค้าทองและใบอนุญาตที่เกี่ยวข้องจากกระทรวงพาณิชย์ ต้องยื่นยกเลิก
• ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ค้างจ่ายจากการขายทองรูปพรรณ ต้องเคลียร์ตามฐาน VAT ส่วนต่างให้ถูกต้อง

ปัญหาที่พบบ่อยคือเจ้าของร้านทองมักเก็บทองคำส่วนตัวปนกับสต๊อก ทำให้ตอนปิดบัญชีตัวเลขไม่ตรง บริษัทบัญชีที่เข้าใจอุตสาหกรรมจะแนะนำให้แยกบัญชีตั้งแต่แรกเพื่อให้การปิดกิจการราบรื่น